Το πρόγραμμα αυτό είναι αποτέλεσμα συνεργασίας με τη συνάδελφο της ειδικής αγωγής Μαρία Κουκούλη. Επειδή η τάξη μας φιλοξενεί το τμήμα ένταξης σκεφτήκαμε να δώσουμε στο πρόγραμμα των αισθήσεων μια άλλη οπτική. Να αναφερθούμε στα άτομα που στερούνται ή έχουν δυσκολίες στις αισθήσεις τους, να νιώσουμε αυτές τις δυσκολίες, να ανοίξουμε στα νήπια μια άλλη οπτική αντιμετώπισης αυτών και να τους εμφυσήσουμε την έννοια της αποδοχής και κατανόησης του άλλου.
Χρησιμοποήσαμε πίνακες αναφορές και φωτογραφικό υλικό και μιλήσαμε για τις αισθήσεις γενικά. Για παράδειγμα με τα μάτια βλέπω και αυτό λέγεται όραση.
Ύστερα μιλήσαμε για το ποιος φροντίζει τα μάτια μας και τα αυτιά μας όταν έχουν πρόβλημα. Παρατηρήσαμε φωτογραφίες και εικόνες από οφθαλμίατρο και διαβάσαμε τους αριθμούς.
Επεκταθήκαμε και στους άλλους γιατρούς, ποιο είναι το αντικείμενο του καθενός από το οποίο παίρνει και το όνομά του. Φτιάξαμε πίνακες αναφοράς. Στη συνέχεια γίναμε μικροί οφθαλμίατροι, ωτορινολαρυγγολόγοι, οδοντίατροι, κλπ.
Σε χαρτί του μέτρου σχεδιάσαμε μερικά νήπια. Ζωγράφισαν αυτιά, μάτια, μύτη, στόμα, χέρια και τα κόλλησαν στη σωστή θέση. Στολίσαμε με αυτά μια γωνιά του τοίχου.
ΟΡΑΣΗ
Συζητήσαμε για τα μάτια, την όραση και τα πράγματα που βλέπουμε.
Δείξαμε εικόνες του ματιού και διαπιστώσαμε ότι το μάτι βλέπει τα αντικείμενα αντεστραμμένα και στέλνει την εικόνα στον εγκέφαλο, ο οποίος με τη σειρά του την αναποδογυρίζει. Είπαμε ότι τα μάτια είναι τα παράθυρα του προσώπου, τα φρύδια η σκεπή που δεν αφήνει τον ιδρώτα να κυλήσει μέσα στα μάτια και οι βλεφαρίδες είναι οι κουρτίνες που εμποδίζουν τη σκόνη και το φως να μπουν μέσα στα μάτια.
Παίξαμε επιτραπέζιο παιχνίδι "Μάντεψε Ποιος". Δίνονται τα χαρακτηριστικά και πρέπει να μαντέψουμε ποιος είναι.
Χρησιμοποιήσαμε φωτογραφικό υλικό και μιλήσαμε για τους τυφλούς και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Διαπιστώσαμε ότι χρησιμοποιούν μπαστουνάκι και σκύλο για τις μετακινήσεις τους.
Συζητήσαμε ότι χρησιμοποιούν άλλες αισθήσεις όπως την αφή για να διαβάσουν. Μιλήσαμε για την γραφή Braille (Μπράιγ). Πειραματίστηκαν με έγγραφα της γραφής Braille.
Δανειστήκαμε μια γραφομηχανή της γραφής Braille και γράψαμε τα ονόματά μας.
Κλείσαμε τα μάτια μας και περπατήσαμε σε διαδρομές με τη βοήθεια μπαστουνιού. Επαναλάβαμε με τη βοήθεια μπαστουνιού και σκύλου.
ΑΚΟΗ
Παίξαμε "Μάντεψε Ποιος μιλάει" με την ακοή.
Κόψαμε είκόνες από περιοδικά, μιλήσαμε για ήχους και θόρυβους και κολλήσαμε τις εικόνες στην αντίστοιχη στήλη.
Χρησιμοποιήσαμε
φωτογραφικό υλικό και μιλήσαμε για τους κωφούς και τις δυσκολίες που
αντιμετωπίζουν. Διαπιστώσαμε ότι χρησιμοποιούν ακουστικό. Τους εξήγησα για τη "Νοηματική Γλώσσα" και τους έμαθα κάποιες εκφράσεις στη νοηματική όπως: "Εγώ είμαι αγόρι", "Εγώ είμαι κορίτσι" και στο τέλος "φάγαμε" φρούτα στη νοηματική.
Παρακολουθήσαμε την αφήγηση ενός παραμυθιού στη νοηματική.
http://www.youtube.com/watch?v=0lEYUdUeduM
Τραγουδήσαμε με πολύ ψιθυριστή φωνή και συνοδέψαμε με αντίστοιχες κινήσεις.
Παίξαμε μουσικές καρέκλες χωρίς τη συνοδεία μουσικής. Τα νήπια έπρεπε να παρακολουθούν τις κινήσεις των χεριών μας προκειμένου να αντιληφθούν την ένερξη και παύση.
ΑΦΗ
Παίξαμε "Μάντεψε Ποιος είναι" με την αφή.
Σε μία σακούλα βάλαμε διάφορα αντικέιμενα βαμβάκι, μαρκαδόρο, συνδετήρα, χαρτί, φύλλο λουλουδιού, κλπ. Τα παιδιά ένα-ένα κλήθηκαν να αναγνωρίσουν τι άγγιζε το χέρι τους χωρίς βέβαια να το δουν.
ΓΕΥΣΗ
Μέσα πό πίνακες αναφοράς και δοκιμή διαφόρων υλικών (ζάχαρη, αλάτι, λεμόνι κλπ.) μιλήσαμε για ξινό, γλυκό, αλμυρό, πικρό και καυτερό.
Κόψαμε εικόνες τροφών από περιοδικά και τις κατηγοποιοποιήσαμε.
ΟΣΦΡΗΣΗ
Μιλήσαμε για ευχάριστες και δυσάρεστες μυρωδιές.
Με κλειστά μάτια τα νήπια προσπαθούσαν να αναγνωρίσουν αυτό που μύριζαν. Οι μυρωδιές προέρχονταν από λεμόνι, ξύδι, ρίγανη, χαμομήλι, καφέ, αρωματικά μαντηλάκια, άρωμα.
Σε καρτέλες αναγράψαμε το λεξιλόγιο των αισθήσεων και προσπαθήσαμε να τις διαβάσουμε.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος και προκειμένου να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητά του σκεφτήκαμε να φτιάξουμε ένα παραμύθι με τις αισθήσεις και το αντίστοιχό τους λεξιλόγιο. Δώσαμε στα νήπια κάποιες εικόνες και προέκυψε ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα.
